2004-2009
[Home]  [Poprzednia]  [Piętro wyżej]  [Następna]


DETERMINIZM

 

Można założyć, że determinizm jest żelaznym prawem rządzącym rzeczywistością. Jego działania nie jesteśmy jednak w stanie prześledzić, bo nie znamy przecież wszystkich czynników, które składają się na daną sytuację. I to nigdy.

Niemniej, każdy proces przynosi skutek, który jest w 100% uwarunkowany wzajemnymi oddziaływaniami wszystkich uczestniczących i składających się nań czynników. Innymi słowy, jeśli potrafimy całkowicie kontrolować pewne warunki, wówczas zawsze możemy oczekiwać ich konkretnych, określonych skutków.

Na przykład: gdy dostarczamy iskrę od odpowiednio sprężonej mieszanki paliwa i powietrza w komorze spalania cylindra samochodowego silnika to rezultat będzie ZAWSZE jednakowy - i będzie się powtarzać raz po raz, chyba że warunki na mikro lub makro skali ulegną jakiejś drastycznej zmianie.

A więc, gdybyśmy znali położenie, stan dynamiczny i wzajemny układ każdej elementarnej cząstki we wszechświecie, to znalibyśmy całą przyszłość jako konieczny i jedyny możliwy skutek, wynikający z obecnie istniejącego splotu sił. Oczywiście, w tym celu musielibyśmy jeszcze umieć liczyć i przewidywać wszystko szybciej, niż następowałby rozwój wypadków w czasie rzeczywistym.

Do tego nam jednak daleko i z tego względu dostępny nam determinizm musi być ograniczony do sztucznie wytwarzanych warunków - warunków cieplarnianych, gdzie kontrolujemy wszystkie zmienne (np. jak powyżej, silnik samochodowy).

Czasowo i lokalnie bywa tak jeśli chodzi o inżynierię społeczną, gdzie wytwarzając określone warunki wywołuje się przewidywalne postawy, reakcje i zachowania wśród ludzi.

Jednak z chwilą gdy pojawią się nowe, nieprzewidziane czynniki cały ten domek z kart runie z hukiem. A tak musi się stać wcześniej czy później, bo stabilność sytuacji lokalnej jest uzależniona od nieznanych i niepoznawalnych szerszych realiów.

Pewien ustalony determinizm się nie zachwieje, lecz panowanie nad ogólną rzeczywistością okaże się w pewnym momencie zbyt ograniczone dla ludzi pragnących pretendować do roli bogów. Wówczas zdarzenia przybiorą niespodziewany obrót. Tak to okresowo odbywa się korekta wszelkich wypaczeń i nienaturalnych stanów - jak na giełdzie.

 



[Home]  [Poprzednia]  [Piętro wyżej]  [Następna]

 

Copyright © 1997 - 2017 by Andrzej Wodzianicki
Refleksje i komentarze prosimy przesyłać tu: aw@cmncore.org